GİB e-Fatura Paketi Güncellemesi: Şarj Faturaları, Plaka Zorunluluğu ve Yeni Şematron Kuralları

27 Temmuz 2026

Gelir İdaresi Başkanlığı, 27 Temmuz 2026 tarihinde e-Fatura paketinde kapsamlı bir güncelleme yayımladı. Güncelleme, uzun süredir kılavuzlarda tarif edilen bazı kuralları şematron kontrolüne taşıyor; yani daha önce "yazılması beklenen" alanlar artık eksik olduğunda belge sistemde reddedilecek. Zorunluluk tarihi 14 Eylül 2026 olarak belirlendi. Bu yazıda değişiklikleri, kimleri etkilediğini ve o tarihe kadar yapılması gereken hazırlığı derledik.

1) Şarj hizmeti faturalarında yeni zorunlu alanlar

Elektrikli araç şarj hizmetlerine ilişkin SARJ ve SARJANLIK fatura tiplerinde şu alanlar artık zorunlu:

• InvoicePeriod: Her iki fatura tipinde en az bir fatura dönemi bilgisi bulunmalı; içindeki başlangıç/bitiş tarihi ve saati (StartDate, StartTime, EndDate, EndTime) doğru formatta yazılmalı.
• ESURaporID: SARJ tipindeki belgelerde, ID ve düzenleme tarihi (IssueDate) değerlerini taşıyan ESURaporID tipinde bir ek belge referansı (AdditionalDocumentReference) bulunmalı.
• Alıcı tarafında PLAKA: SARJ ve SARJANLIK belgelerinde alıcı bilgileri içinde plaka bilgisi zorunlu. Plaka Türkiye plaka formatında ve harfleri büyük yazılmış olmalı.
• SerialID: SARJANLIK belgelerinde mal/hizmet kalemlerinin her satırında SerialID değeri bulunmalı.

Şarj istasyonu işletmecilerinin e-Belge yükümlülüğünün genel çerçevesini daha önce şarj istasyonu işletmecilerine e-Fatura zorunluluğu yazımızda ele almıştık; bu güncelleme, o kapsamdaki firmaların fatura içeriğini doğrudan etkiliyor.

2) Plaka tipleri genişledi, format kontrolü geldi

Daha önce plaka tipi olarak yalnızca PLAKA ve DORSE değerleri kullanılabiliyordu. Güncellemeyle birlikte DORSEPLAKA, YABANCIPLAKA, YABANCIDORSE ve YABANCIDORSEPLAKA seçenekleri de eklendi. Ayrıca bu alanlara yazılan değerler artık format kontrolünden geçiyor:

• PLAKA, DORSE ve DORSEPLAKA için Türkiye plaka formatı,
• YABANCIPLAKA, YABANCIDORSE ve YABANCIDORSEPLAKA için yabancı plaka formatı bekleniyor.
• Her iki formatta da harflerin büyük yazılması zorunlu — sahada en çok hata üretecek nokta bu olacak.

3) Tüm e-İrsaliyelerde plaka zorunlu

En geniş etkiye sahip değişiklik bu: artık tüm irsaliyelerde gönderi bilgisi (Shipment) içinde plaka bilgisi girilmesi zorunlu hâle geldi. Sevkiyatı kendi aracıyla yapan da, nakliyeyi dış firmaya veren de bu alanı doldurmak zorunda. Sevkiyatı üçüncü bir firma yapıyorsa plaka bilgisinin belge düzenlenmeden önce sisteme ulaşması gerekir; bu operasyonel akışı lojistik ve dış ticaret sevkiyatlarında e-İrsaliye yazımızda ayrıntılandırdık. Belgenin sevk anından önce oluşturulması kuralı için de e-İrsaliye ne zaman düzenlenir yazımıza bakabilirsiniz.

4) İstisna kodlarında düzenleme

• Yatırım teşvik faturaları: Bu faturalarda kullanılabilecek istisna kodları ayrı bir grup hâline getirilerek kontrolleri ayrıştırıldı; ilgili kodlar 308 ve 339 olarak belirlendi.
• Yeni kısmi istisna kodu: Kısmi istisna kodlarına 233 — 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında taşınmazların kamulaştırmayı yapan devlet ve kamu tüzel kişilerine devri açıklamasıyla yeni bir kod eklendi.

5) IDIS senaryosu ve KAMU iade faturası

• Sevkiyat numarası: IDIS senaryosundaki faturalarda ve IDISIRSALIYE senaryosundaki irsaliyelerde sevkiyat numarası eskiden yalnızca "SE-" ile başlayabiliyordu; artık "ES-" ile de başlayabilecek.
• IADE + KAMU: IADE fatura tipinin kullanılabildiği senaryolar arasına KAMU fatura senaryosu da eklendi. Kamuya düzenlenen belgelerin genel kuralları için kamu kurumlarına e-Fatura düzenleme yazımıza göz atabilirsiniz.

14 Eylül 2026'ya kadar ne yapmalısınız?

Bu değişikliklerin büyük kısmı yeni bir yükümlülük getirmiyor; kılavuzlarda zaten tarif edilen kuralları otomatik kontrole bağlıyor. Pratik sonuç şu: bugüne kadar boş bırakılabilen alanlar, zorunluluk tarihinden sonra belgenin reddedilmesine yol açacak. Önerimiz:

• ERP/ön muhasebe tarafında plaka alanının hangi ekrandan, hangi formatta beslendiğini kontrol edin; büyük harf dönüşümünü kaynakta çözün.
• Şarj hizmeti veriyorsanız dönem, ESU rapor referansı ve kalem bazlı seri numarası alanlarının entegrasyonda karşılığı olduğundan emin olun.
• Entegratörünüzün test (UAT) ortamında gerçek belge örnekleriyle deneme yapın; hataları canlıda değil testte görün.
• Toplu/otomatik fatura üreten yazılımlarınız varsa şablonları güncelleyin; belge şablonu ve alan düzeni konusunda destek ekibimizden yardım alabilirsiniz.

Güncel teknik dokümanlara GİB'in e-Belge sitesindeki e-Fatura Paketi ve UBL-TR 1.2.1 Kılavuzları arşivlerinden ulaşabilirsiniz. Alan adları ve kontroller ileride yeniden değişebileceği için, entegrasyon geliştirmelerinde her zaman kılavuzun en güncel sürümünü esas alın. e-Belge düzeninin genel çerçevesi için 509 sıra no.lu VUK Tebliği yazımız da yol gösterici olacaktır.