Serbest Bölgeye e-Fatura Nasıl Kesilir?

4 Temmuz 2018

Serbest bölgelerdeki firmalarla çalışan işletmelerin sık takıldığı konulardan biri, bu satışlarda faturanın nasıl düzenleneceğidir. Serbest bölge işlemleri hem gümrük hem de vergi açısından özellikli olduğu için, belge tarafında da dikkat gerektirir. Bu yazıda konuyu pratik açıdan ele alıyoruz.

Serbest bölge neden özellikli?

Serbest bölgeler, ülke sınırları içinde olmakla birlikte gümrük hattı dışında sayılan alanlardır. Bu nedenle serbest bölgeye yapılan mal teslimleri, vergi mevzuatı açısından çoğu zaman ihracat benzeri bir muameleye tabi tutulur. Belge düzeninde de bu özellik dikkate alınır: fatura, yurt içi standart bir satış gibi değil, işlemin niteliğine uygun biçimde düzenlenmelidir.

Alıcı e-Fatura kullanıcısı mı?

İlk kontrol her zaman aynıdır: karşı taraf e-Fatura sistemine kayıtlı mı? Serbest bölgede faaliyet gösteren firmalar da Türkiye'de mükellefiyeti olan tüzel kişilerdir ve e-Fatura kapsamında olabilirler. Alıcı kayıtlıysa belge e-Fatura olarak düzenlenir; kayıtlı değilse e-Arşiv Fatura devreye girer. Yani serbest bölge olması, otomatik olarak farklı bir belge türü gerektirmez; belirleyici olan yine alıcının sistemdeki durumudur.

Faturada dikkat edilecek noktalar

Serbest bölge işlemlerinde faturanın istisna ve gümrük bilgileriyle uyumlu olması kritiktir. İşlem ihracat sayılıyorsa, faturanın ilgili istisna kapsamında ve doğru bilgilerle düzenlenmesi gerekir. Döviz cinsinden düzenlenen belgelerde kur bilgisinin doğru yansıtılması, ürün tanımlarının gümrük beyanıyla örtüşmesi ve sevkiyat belgeleriyle tutarlılık aranır. Buradaki uyumsuzluklar, gümrük tarafında gecikmeye ya da sonradan düzeltme yüküne yol açar.

Sık yapılan hatalar

En yaygın hata, serbest bölge satışının sisteme sıradan bir yurt içi satış gibi girilmesi ve istisna bilgisinin atlanmasıdır. İkinci sık hata, muhasebe ile dış ticaret ekiplerinin farklı bilgilerle çalışmasıdır: fatura bir şey, beyan başka bir şey söyler. Üçüncüsü ise sevkiyat belgeleriyle (gerekiyorsa e-İrsaliye) faturanın ilişkisinin kurulmamasıdır. Bu üç hatanın ortak çözümü, süreci elle değil sistem üzerinden yürütmektir.

Nasıl ilerlemeli?

Serbest bölge işlemleriniz düzenliyse, bu satış tipini muhasebe/ERP sisteminizde ayrı bir senaryo olarak tanımlayın; böylece doğru istisna ve alanlar otomatik gelir. Vergi tarafındaki uygulama detayları için mali müşavirinizle, belge ve entegrasyon tarafı için bizimle çalışabilirsiniz. ERC Soft olarak dış ticaret yapan firmaların belge süreçlerini kurguluyoruz; Destek sayfamızdan ulaşabilirsiniz.